*MEVLANA VE FİLOZOFLAR

Mevlana, yalnız akla kıymet verdikleri için, filozoflara itiraz etmiştir.

Ona göre duyguyu da nazarı itibare almak lazımdır. İnsan her zaman göremediği, işitemediği bir şeye aşıktır. Gece gündüz onu arar, ister. Görüp anladığı şeyden sıkılır, kaçar.

Filozoflar rü'yeti inkar ederler. Suniler ise: O bir haldeyken onu görmek mümkün olur. Halbuki, O, bir anda yüzbin renge girer. Yüz bin defa tecelli etse, her an görünüşünde, görünüşlerinin biri diğerine benzemez. Allah'ın zatının tecellisi de ef'ali gibi türlü türlü olur. Kanaatindedirler.
İstidlaller insanı yanıltabilir, aynı zamanda devamlı da olmaz. Mesela güven Allah'tandır. Bütün rahatlıklar ve müşahedeler O'ndandır. İşte bu yüzden O'nun korkusu halkın korkusuna benzemez. Çünkü bunlardan görünen Allah'tır. Fakat bu tespit olunamaz. Allah hepsinin kendisinden olduğunu açıkça göstermiştir.

Filozof bunu bilir, fakat delille bilir; halbuki delil ömürsüzdür.

Yine filozoflar dünyanın hadis oluşuna delil isterler. Fakat kadim oluşunu neyle bilirler?

Alimin gayesi, ilim vasıtasıyla kendini bilmek, gerçeğe ulaşmak olmalıdır. Bu hususta derki: "Zamanımızda alimler kılı kırk yarıyorlar, kendileriyle ilgili olmayan şeyleri pek iyi biliyorlar. Fakat asıl önemli olan ve kendilerine her şeyden yakın bulunan şeyi, yani kendilerini bilmiyorlar.

Bunlar alametlere ve delillere kıymet veriyorlar, halbuki bu şeyler arızidir. Bu delillere dayanarak verdikleri hükümler de tabiatiyle doğru olmayacaktır.

Cübbe ve sarıkla insan alim olmaz. Alimlik insanın zatında bulunan bir hünerdir. Bu hüner ister aba, ister kaba içinde olsun fark etmez.

İlim Allah'ı bilmek için istenir. Eğer insanda ilim tamamen bulunup, bilgisizlik olmasaydı, insan yanar ve kalmazdı. Varlığın bekası bilgisizlikle mümkün olduğundan, bu manada, bilgisizlik matlubdur."

"Bilginlerin kötüsü emiri ziyaret eden, emirlerin iyisi, bilginleri ziyaret edendir. Fakat fakirin kapısına gelen emir ne kadar hoş ve emirin kapısındaki fakir ne kadar kötüdür."

Nihâl YAVUZ

Paylaş
yorumlarınızı bekliyorum